ဘၸာေရးႎႀင့္ အခၾန္ဝန္႒ကီးဌာန
ဴပည္တၾင္းအခၾန္မဵား ဦးစီးဌာန
 

အခၾန္ဆိုင္ရာ သိေကာင္းစရာ အခဵက္အလက္မဵား
 
ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾန္
ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾင္ ဥပေဒကို ၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ဴပဌာန္းခဲ့႓ပီး၊ ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾင္ဥပေဒသည္ ႎိုင္ငံပိုင္ကၸ၊ သမဝၝယမကၸႎႀင့္ ပုဂၢလိကကၸ၊ ကၸ ၃ ရပ္လံုးအေပၞတၾင္ အကဵိႂးသက္ေရာက္ပၝသည္။ ဝင္ေငၾၾခၾန္ႎႀင့္ အဴမတ္ခၾန္တိုႛကဲ့သိုႛ အခၾန္ေပးေဆာင္ရမည့္သူထံမႀ တိုက္ရိုက္ေကာက္ခံသည့္ တိုက္ရိုက္ခၾန္အမဵိႂးအစားတၾင္ ပၝဝင္ဴခင္းမရႀိပၝ။ အခၾန္ေပးေဆာင္သူမဵားထံမႀ အခၾန္ေငၾကို ကုန္စည္ထုတ္လုပ္ေရာင္းခဵသူ၊ ကုန္စည္ေရာင္းခဵသူ၊ ဝန္ေဆာင္မႁ လုပ္ငန္းလုုပ္ကိုင္သူမဵားက တစ္ဆင့္ခံ ေကာက္ခံသည့္ သၾယ္ဝုိက္ခၾန္ အမဵိႂးအစားဴဖစ္ပၝသည္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံတၾင္ ေကာက္ခံေနေသာ ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾင္ (Commercial Tax) ကဲ့သိုႛ စကႆာပူႎိုင္ငံတၾင္ ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾင္အဴဖစ္ Goods and Services Tax (GST) အားလည္းေကာင္း၊ ထိုင္းႎိုင္ငံ၊ အင္ဒိုနီးရႀားႎိုင္ငံ၊ မေလးရႀားႎိုင္ငံ၊ ဗီယက္နမ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ ဘဂႆလားေဒ့ရႀ္ႎိုင္ငံတိုႛတၾင္ ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾင္အဴဖစ္ Value Added Tax (VAT) အားလည္းေကာင္း၊ အိႎိၬယႎိုင္ငံတၾင္ ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾင္အဴဖစ္ Sale Tax အားလည္းေကာင္း အသီးသီးအမည္ေခၞေဝၞ ေကာက္ခံေနဳကပၝသည္။ အမည္မဵားကၾဲဴပားေသာ္လည္း အခၾန္အမဵိႂးအစားမႀာ သၾယ္ဝိုက္ခၾန္ အမဵိႂးအစားဴခင္း အတူတူပင္ဴဖစ္သည္။
 
ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾင္ဥပေဒအရ အခၾန္ထမ္းေဆာင္ရမည့္ အခၾန္ထမ္းအမဵိႂးအစား

ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾင္ဥပေဒအရ ေအာက္ပၝအခၾန္ထမ္း အမဵိႂးအစားမဵားသည္ ကုန္သၾယ္လုပ္ငန္းခၾန္ ေပးေဆာင္ရန္ တာဝန္ရႀိပၝသည္-
(က) ႎိုင္ငံေတာ္အတၾင္း ကုန္စည္ထုတ္လုပ္ေရာင္းခဵသူ
(ခ) ဴပည္ပမႀ ကုန္စည္တင္သၾင္းသူ
(ဂ) ႎိုင္ငံေတာ္အတၾင္း အခေဳကးေငၾယူေသာ ေအာက္ပၝဝန္ေဆာင္မႁတစ္ရပ္ရပ္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရၾက္သူ

(၁) ရထား၊ ေရေဳကာင္း၊ ေလေဳကာင္းႎႀင့္ ကုန္းလမ္းခရီးသည္ပိုႛေဆာင္ေရးလုပ္ငန္း
(၂) ေဖဵာ္ေဴဖမႁလုပ္ငန္း
(က) ရုပ္ရႀင္ သိုႛမဟုတ္ ဗီၾဒီယိုဴပသဴခင္း
(ခ) ရုပ္ရႀင္ သိုႛမဟုတ္ ဗၾီဒီယိုမႀ အပ ကဵန္ေဖဵာ္ေဴဖမႁမဵား
(၃) ကုန္စည္ဝယ္ယူေရာင္းခဵသည့္ ကုန္သၾယ္မႁလုပ္ငန္း
(၄) ဟိုတယ္၊ တည္းခိုခန္း
(၅) စားေသာက္ဖၾယ္ေရာင္းခဵေရးလုပ္ငန္း
(၆) ခရီးသၾားလာေရးလုပ္ငန္း (ခရီးသၾားလမ္းႌၿန္ သက္သက္လုပ္ကိုင္မႁမဵားအပၝအဝင္)
(၇) ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေရေဆး၊ ဆီထိုးလုပ္ငန္း
(၈) အသက္အာမခံလုပ္ငန္းမႀအပ အဴခားအာမခံလုပ္ငန္းမဵား
(၉) ဆံသအပၝအဝင္ အလႀဴပင္လုပ္ငန္း၊ ခႎၭာကိုယ္အလႀဴပင္ႎႀင့္ ဴပႂဴပင္ေလ့ကဵင့္မႁလုပ္ငန္း
(၁၀) ပံုႎႀိပ္လုပ္ငန္း